تحقیق گیاهان داروئی

اصول اصلاح گیاهان داروئی

خواص گیاهان داروئی

مجله علمي دانشگاه علوم پزشكي گرگان / پاييز ۱۳۸۸ / دوره ۱۱ / شماره ۳ (پي در پي ۳۱ ) / صفحات ۱۳ تا ۱۷

تحقيقي

اثر عصاره سير و آنغوزه بر رشد و تكثير انگل تريكوموناس واژيناليس

دکتر بهادر سرکاري* ۱، دكتر حديثا تدين ۲، شهربانو عسكريان ۳، الهام فرنيا ۴، مهرانگيز عسكريان ۵

۱- دانشيار گروه انگل شناسي و قارچ شناسي دانشکده پزشکي دانشگاه علوم پزشکي شيراز. ۲- پزشك عمومي، دانشگاه علوم پزشکي ياسوج. ۳- کارشناس ميکروبيولوژي،

دانشکده پزشکي دانشگاه علوم پزشکي ياسوج ، مرکز تحقيقات گياهان دارويي ياسوج. ۴- كارشناس آزمايشگاه، دانشكده بهداشت و انستيتو تحقيقات بهداشتي، دانشگاه علوم

پزشکي تهران. ۵- کارشناس ارشد مامايي، دانشکده پيراپزشكي دانشگاه علوم پزشکي ياسوج.

_____________________________________________________________________

چكيده

زمينه و هدف : تريكومونيازيس بيماري است كه توسط انگل تريكوموناس واژيناليس ايجاد مي شود وپس از عفونت هاي ويروسي ،

شايع ترين بيماري منتقله از راه جنسي مي باشد. درمان عفونت هاي تريكومونيايي از طريق تجويز خوراكي مترونيدازول به فرد مبتلا و شريك

جنسي او صورت مي گيرد. با توجه به موارد مقاومت دارويي نسبت به داروي مترونيدازول وتراتوژن بود ن احتما لي اين دارو، مطالعه و

بررسي در خصوص يافتن داروي جايگزين براي درمان تريکومونيازيس ضروري به نظر مي رسد. در اين مطالعه تأثير عصاره دو گياه سير و

مورد بررسي قرار گرفت. (In Vitro) آنغوزه بر رشد و تكثير تريكوموناس واژيناليس در شرايط آزمايشگاهي

در دانشکده پزشکي ياسوج طي سال ۱۳۸۶ انجام شد. انگل تريكوموناس واژيناليس (In Vitro) روش بررسي : اين مطالعه آزمايشگاهي

٠ ميلي گرم در ميل ي ليتر و / ٠ و ٠١٢٥ /٠٢٥ ، ٠/٠٥ ، ٠/ رشد داده شد . سپس تأثير عصاره سير در غلظت هاي ١ TYI-S- در محيط كشت 33

١ و ٢ ميلي گرم در ميلي ليتر در فواصل زماني معين بر رشد انگل مورد بررسي قرارگرفت. تاثير عصاره ، ٠/ عصاره آنغوزه در غلظت هاي ٥

٢ و ٢٤ ساعت پس از تماس صورت گرفت. ، بر رشد انگل به وسيله شمارش انگل هاي زنده ١

يافته ها : عصاره آنغوزه در غلظت ٢ ميلي گرم در ميلي ليتر به مدت يك ساعت پس از مجاورت با انگل تريكوموناس موجب از بين رفتن

٠ ميلي گرم در ميلي ليتر دو ساعت پس از مجاورت با انگل ها موجب از بين رفتن / ٩٠ درصد از انگلها گرديد و عصاره سير در غلظت ١

٠ ميلي گرم در ميلي ليتر پس ازگذشت ٢٤ ساعت حتي در / ٠ و ٠١٢٥ /٠٢٥ ،٠/ ٩٥ درصد آنها شد. همچنين عصاره سير در غلظت هاي ٠٥

غلظت هاي پايين نيز سبب از بين رفتن ٩٠ درصد انگل ها گرديد.

نتيجه گيري: نتايج اين مطالعه نشان داد كه سير و آنغوزه داراي اثرات ضدتريكومونايي مناسبي در شرايط آزمايشگاهي مي باشند.

کليد واژ هها: تريكوموناس واژيناليس ، سير ، آنغوزه ، تريکومونيازيس

_____________________________________________________________________

sarkarib@sums.ac.ir : * نويسنده مسؤول : دکتر بهادر سرکاري ، پست الکترونيکي

(۰۷۱۱) نشاني : شيراز ، دانشگاه علوم پزشکي شيراز ، دانشکده پزشکي ، گروه انگل شناسي ، تلفن و نمابر : ۲۳۰۵۲۹۱

۸۸/۵/ ۸۸ ، پذيرش مقاله : ۱۴ /۵/ ۸۷ ، اصلاح نهايي : ۱۲ /۶/ وصول مقاله : ۹

١٤ / اثر عصاره سير و آنغوزه بر رشد و تكثير انگل تريكوموناس واژيناليس

( مجله علمي دانشگاه علوم پزشكي گرگان / پاييز ۱۳۸۸ / دوره ۱۱ / شماره ۳ (پي در پي ۳۱

مقدمه

تریکوموناس واژینالیس تک یاخته اي متحرك با چهار

تاژك و یک هسته قدامی است که تنها به شکل ترفوزوئیت

دیده م ی شود. انسان تنها مخزن شناخت ه شده این تک یاخته

می باشد. در کشورهاي توسعه یافته بیش از 50 درصد از بیماران

مراجعه کننده به کلینیک بیماري هاي مقاربتی، به

.( تریکومونیازیس مبتلا هستند ( 1

واژینیت تریکومو نیایی یکی از شای ع ترین واژینیت ها در

زنان است. داروي انتخابی براي درمان این بیماري

مترونیدازول می باشد. اما در سال هاي اخیر گزارشاتی مبنی بر

کارسینوژن بودن این دارو و همچنین موارد مقاومت دارویی

2). این گونه - نسبت به مترونیدازول منتشر گردیده است ( 4

موارد ضرورت یافتن داروي جایگزین را براي درمان

تریکومونیازیس که یکی از شایع ترین عفون ت هاي مقاربت ی

است ؛ مشخص م ی نماید . در این میان گیاهان دارویی ب ه

خصوص مواردي که خاصیت ضدانگل ی آنها در مطالعات

دیگر مشخص گردیده ؛ توجه محققین را به خود جلب نموده

است.

تاکنون اثرات ضدتریکومونیایی چندگونه گیاهی در

5). سیر و آنغوزه از - سال هاي اخیر گزارش شده است ( 9

گیاهانی هس تند که در طب سنتی ب ه عنوان داروي گیاهی

ضدانگل از آنها نام برده می شود. عصاره تهیه شده از این دو

گیاه در محیط آزمایشگاهی مانع رشد و یا باعث از بین رفتن

میکروارگانیسم هاي مختلف از جمله ژیاردیا، لیشمانیا و یا

.(10- کاندیدا شده است ( 12

گیاهی علفی، داراي ریشه (Freula assafoetida) آنغوزه

راست و نسبتاً ضخیم است که داراي ساقه اي قوي، خشن و

فیبري م ی باشد. قسمت مورد استفاده این گیاه رزینی است که

از آن به دست می آید و تحت نام آنغو زه مورد استفاده قرار

می گیرد ( 13 ). در استان هاي خراسان، سیستان و بلوچستان ،

کرمان و شهرستان لارستان در استان فارس این گیاه می روید.

گیاهی علفی چندساله از تیره آلاله (Allium sativum) سیر

با ساقه راست ، برگ هایی باریک و کشیده وگل هایی به رنگ

سفید مایل می باشد . غده هاي زیرزمینی سیر معمولاً داراي

چهار تا هشت قطعه لوب متورم است ( 13 ). سیر در طب سنتی

به عنوان اشتهاآو ر، کمک کننده عمل هضم، پایین آورنده

کلسترول خون، پایی ن آورنده فشارخون و ضدانگل مصرف

می شود ( 13 ). این مطالعه با هدف بررسی تأثیر عصاره دو گیاه

سیر و آنغوزه بر رشد و تکثیر تریکوموناس واژینالیس در

شرایط آزمایشگاهی انجام گرفت.

روش بررسي

در دانشگاه علوم (In Vitro) این مطالعه آزمایشگاهی

پزشکی یاسوج طی سال 1386 انجام شد.

تهيه عصاره هيدروالكلي سي ر: مقدار یک کیلوگرم سیر تازه

محصول کوه دنا (در شهرستان دنا واقع در استان کهگیلویه و

بویراحمد) تهیه و به صورت طولی ورقه ورقه شد (شماره

هرباریوم 7502 مورد تایید م رکز تحق یقات کشاورز ي و منابع

طبیعی استان کهگ یلویه و بو یر احمد ) و در سایه و هواي خنک

به مدت یک هفته خشک گرد ید. سیرهاي خشک شده توسط

آسیاب برقی پودر شدند و در نهایت 100 گرم پودر سیر به

دست آمد . براي تهیه عصاره از روش حق پناه استفاده گردید

7). ابتدا 50 گرم پودر سیر با 500 میلی لیتر الکل 70 درجه )

مخلوط و سپس داخل ارلن 1000 سی سی ریخت ه و دهانه آن

با پارافیلم بسته شد و به مدت چهار روز در جاي خنک

نگهداري گردید . ترکیب حاصل به کمک شش لایه گاز

استریل پالایش داده شد و بقایاي سیر مجدداً با 300 سی سی

الکل 70 درجه مخلوط گردی د و مجدداً به مدت چهار روز در

محیط مناسب نگهداري گردید . براي تهیه عصاره از دستگاه

است فاده شد و عصاره نهایی با غلظت Rotary عصاره گیري

1گرم در میل ی لیتر تهیه گردید . عصاره تهیه شده تا زمان

استفاده در دماي 20 - درجه سانتی گراد نگهداري شد.

تهيه عصاره آنغوز ه: مقدار 25 میلی گرم از پودر آ نغوزه به

25 سی سی آب مقطر اضافه گردید تا غلظت 1 میلی گرم در

میلی لیتر از آنغوزه (شماره هربار یوم 4435 مورد تایید مرکز

تحقیقات کشاورز ي و منابع طب یع ی استان کهگ یلوی ه و بو یر

احمد) تهیه گردد . بر اي تهیه عصاره آبی آنغوزه، مخلوط

حاصل را در ار لن 100 سی سی ریخت یم و در ظرف را با فویل

آلومینیمی بستیم و آن را در انکوباتور با دماي 37 درجه

سانتی گراد قرار دادیم. پس از مدت 24 ساعت محلول

سفیدرنگ را از کاغذ صافی عبور داده و عصاره تهیه شده

دکتر بهادر سرکاري و همکاران / ١٥

( مجله علمي دانشگاه علوم پزشكي گرگان / پاييز ۱۳۸۸ / دوره ۱۱ / شماره ۳ (پي در پي ۳۱

براي مراحل بعدي مورد استفاده قرار گرفت.

TYI-S- براي تهی ه محیط 33 :TYI-S- روش تهيه محيط 33

.( و همکاران استفاده گردید ( 14 Lawring از روش

مجاورت انگل و عصاره: انگل تریکوموناس واژینالیس (تهیه

شده از دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران ) در

در بخش انگ ل شناسی دانشکده پزشکی TYI-S- محیط 33

دانشگاه علوم پزشکی یاسوج کشت داده شد . میزان زنده بودن

انگل ها به طور مرتب با استفاده از تحرك انگل و رن گ آمیزي

حیاتی ائوزین بررسی گردید . عصاره سیر با غلظت هاي

0 میلی گرم و عصاره آبی آنغوزه / 0/05 و 1 ، 0/025 ، 0/0125

1و 2 میلی گرم و داروي مترونیدازول با ، 0/ با غلظت نهایی 5

1 و 1 میلی گرم در م یلی لیتر ب ه طور جداگانه به / غلظت 6

لوله هاي کشت حاوي انگل اضافه گردید ند. از سه لوله کشت

حاوي انگل و مواد پایه تهیه شده براي عصاره (آب مقطر در

مورد عصاره آنغوزه و محلول 5درصد هیدروالکل در مورد

عصاره سیر ) نیز به عنوان کنترل استفاده گردید . لوله هاي

کشت در انکوباتور با دماي 37 درجه سانتی گراد قرار گرفتند

و پس از مدت زمان 2،1 و 24 ساعت با تهیه لام هاي جداگانه

از هرکدام از نمونه ها، تعداد انگ لهاي زنده متحرك شمارش

گردید. از رنگ آمیزي ائوزین براي شمارش انگل هاي زنده

استفاده شد. به منظور اطمینان یافتن از شمارش انگل ها، در

مورد هر نمونه سه لام جداگانه تهیه و میانگین تعداد انگل هاي

شمارش شده ملاك محاسبه قرار گرفت . به منظور

یکسان سازي محیط هاي کشت، تمامی نمون ه ها انگل از جمله

نمونه کنترل منفی (فاقد عصاره و یا دارو و داراي مواد پایه اي

1× استفاده شده بر اي عصاره ) با غلظت ثابتی از انگل ( 104

انگل در میلی لیتر) کشت داده شدند. از آزمون اختلاف

با استفاده از نرم افزار (One way ANOVA) میانگین ها

براي تجزیه و تحلیل نتایج استفاده گردید . ضر یب SPSS-13

تعیین شد. (a=0/ اطمینان مطالعه 95 درصد ( 05

يافته ها

نتایج حاصل از این مطالعه مشخص نمود که یک ساعت

بعد از افزودن عصاره آنغوزه، بیشترین اثر کشندگی

90 درصد) مربوط به عصاره در غلظ ت هاي 2میلی گرم در )

میلی لیتر و پس از آن غلظت 1میلی گرم در میل ی لیتر با میزان

کشندگی 80 درصد بوده است (جدول 1). در مورد عصاره

0 میلی گرم / سیر، پس از گذشت یک ساعت تنها در غلظت 1

در میلی لیتر 50 درصد انگل ها از بین رفت ند و در سایر غلظت ها

میزان تحرك انگ ل ها با گروه کنترل تفاوت خاصی نداشت

1میلی گرم در میلی لیتر مترونیدازول، / (جدول 1). در غلظت 6

80 درصد از انگل ها در ساعت اول از بین رفته بودند . پس از

گذشت دو ساعت نمونه هاي حاوي انگل و عصاره مجدداً

0 میلی گرم در / شمارش و مشاهده شد که در غلظت 1

میلی لیتر عصاره سیر 95 درصد از انگل ها از بین رفت ه اند . در

0 میلی گرم در / 0 و 0125 /025 ،0/ حالی که در غلظت هاي 05

میلی لیتر به ترتیب 90 درصد، 80 درصد و 75 درصد انگل ها از

.( بین

+ نوشته شده در  شنبه بیست و هفتم آذر 1389ساعت 0:38  توسط  رجب زاده  |